Obserwatorium
Siemień
Na skróty:
Transmisja na żywo
Kamera ustawiona na stawie pozwala odczytać obrączki ptaków, do których nie da się podejść, a z każdego odczytu wiadomo, gdzie i kiedy ptak dostał obrączkę. Obserwatorium Siemień to zdalne stanowisko obserwacyjne Fundacji dla Przyrody na stawach rybnych w Siemieniu (Dolina Tyśmienicy). Kamera PTZ (obrotowa kamera sterowana zdalnie: obrót, pochylenie, przybliżenie) z 32-krotnym przybliżeniem, mikrofon i archiwum nagrań pozwalają obserwować ptaki z odległości, bez wchodzenia na groble. Od października 2024 r. zespół Fundacji odczytuje z obrazu obrączki ptaków i zgłasza odczyty do Krajowej Centrali Obrączkowania Ptaków (system POLRING).
Co odkryliśmy
osobników z obrączkami z 6 taksonów (gatunków lub par trudnych do rozróżnienia gatunków mew); zgłoszenia zespołu w POLRING, październik 2024 – 22.11.2026
bieliki, w tym 46 osobników zgłoszonych po raz pierwszy w 2026 r.
zgłoszeń zespołu do Krajowej Centrali Obrączkowania Ptaków w tym okresie
bielików, dla których zgłoszenie z Siemienia jest pierwszym stwierdzeniem w POLRING po zaobrączkowaniu (26 w 1 r.k., 34 starszych)
największa odległość od miejsca obrączkowania (rybitwa wielkodzioba zaobrączkowana w Szwecji)
bielików zgłoszonych w więcej niż jednym sezonie (2024–2026)
Liczby dotyczą zgłoszeń zespołu w POLRING, a nie wszystkich odczytów: kolejnych odczytów tego samego osobnika w krótkich odstępach zespół zwykle nie zgłaszał. Sezony różnią się czasem pracy kamery.
Odczyty obrączek
Dane i metoda
Odczyty z obrazu kamery wykonuje i zgłasza do Centrali dr Romuald Mikusek z zespołu Fundacji. Zgłoszenia trafiają do Krajowej Centrali Obrączkowania Ptaków (Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN), która prowadzi system POLRING. Źródłem danych są zgłoszenia zespołu w POLRING oraz pełne historie zgłoszonych osobników, pobrane 22.11.2026 r.
Jak liczymy
odczytanie kodu obrączki z obrazu kamery, na żywo lub z archiwum.
odczyt przekazany przez zespół do POLRING. Liczymy zgłoszenia; kolejnych odczytów tego samego osobnika w krótkich odstępach zespół zwykle nie zgłaszał, więc odczytów było więcej niż zgłoszeń.
ptak o jednym numerze w POLRING (może nosić kilka obrączek).
każdy rekord w historii osobnika: zaobrączkowanie, zgłoszenie zespołu, zgłoszenie innego obserwatora.
rok kalendarzowy. W 2024 i 2025 r. zgłoszenia pochodzą z października i listopada; w 2026 r. bieliki zgłaszano od 30 lipca, a inne gatunki od marca. Sezonów nie należy porównywać wprost.
w linii prostej od miejsca obrączkowania podanego w POLRING do stawów w Siemieniu.
dzień obecności ptaka według zegara kamery. Godziny w zgłoszeniach są zwykle zaokrąglone do pełnej godziny lub pół godziny.
wiek ptaka liczony latami kalendarzowymi: 1. rok kalendarzowy (1 r.k.) to rok wyklucia, 2 r.k. – kolejny rok kalendarzowy itd.
jednostka systematyczna; tu gatunek albo para gatunków mew, których przy odczycie z obrazu nie da się rozróżnić.
Taksony
| Takson | Nazwa łacińska | Osobniki | Zgłoszenia | Lata zgłoszeń |
|---|---|---|---|---|
| bielik | Haliaeetus albicilla | 64 | 95 | 2024–2026 |
| rybitwa rzeczna | Sterna hirundo | 11 | 16 | 2026 |
| rybitwa wielkodzioba | Hydroprogne caspia | 1 | 1 | 2026 |
| mewa białogłowa/romańska | Larus cachinnans/michahellis | 6 | 6 | 2026 |
| mewa srebrzysta/białogłowa | Larus argentatus/cachinnans | 5 | 5 | 2026 |
| śmieszka | Chroicocephalus ridibundus | 1 | 2 | 2026 |
| razem: 6 taksonów | 88 | 125 |
Dwa z sześciu taksonów to pary gatunków mew (białogłowa/romańska, srebrzysta/białogłowa) – tak oznacza je POLRING, gdy gatunku nie da się rozróżnić przy odczycie.
Dokumentacja odczytów
Wszystkie 107 zgłoszeń zespołu z 2026 r. mają w POLRING adnotację o odczycie z kamery i zdjęciu (najczęściej „Kamera online, zdjęcie”): każdy odczyt udokumentowano zdjęciem z obrazu kamery. Ryciny poniżej to przykładowe kadry z archiwum nagrań stanowiska.
Bieliki
Wszystkie 64 bieliki zaobrączkowano jako pisklęta, więc rok wyklucia jest znany. Wiek to rok kalendarzowy (r.k.) w roku stwierdzenia: rok stwierdzenia − rok zaobrączkowania + 1; każdy osobnik jest liczony raz w sezonie. W 2026 r. zgłoszono 53 osobniki: 18 w 1 r.k., 16 w 2 r.k., 6 w 3 r.k., 7 w 4 r.k. i 6 w 5 r.k. lub starszych. Udział osobników w 1 i 2 r.k.: 2024 – 5 z 11, 2025 – 6 z 7, 2026 – 34 z 53. Najstarszy był w 6 r.k.

Wiek bielików zgłoszonych w kolejnych sezonach (rok kalendarzowy, r.k.; liczba osobników).
Dane opisują wyłącznie bieliki z obrączkami; nie pozwalają ocenić struktury wieku wszystkich bielików przebywających na stawach. Ze względu na różny czas pracy kamery nie porównujemy struktury wieku między sezonami.
Miejsce obrączkowania (województwo lub kraj według POLRING): lubelskie 43, mazowieckie 14, pomorskie 2, łódzkie 2, warmińsko-mazurskie 1, kujawsko-pomorskie 1, Białoruś (obwód brzeski) 1. Rok obrączkowania: 2021–2026. W wydaniu publicznym i w rejestrze na stronie podajemy przy bielikach tylko województwo i przedział odległości, bo miejsce obrączkowania pisklęcia to miejsce gniazda, a miejsca gniazdowania bielika podlegają ochronie.

Miejsca obrączkowania 64 bielików zgłoszonych z Siemienia. Koła stoją na środkach pól siatki ok. 50 × 50 km, a nie na miejscach gniazd; wielkość koła odpowiada liczbie osobników.
Rozkład odzwierciedla także to, gdzie i jak intensywnie obrączkuje się pisklęta bielika; nie jest to obraz pochodzenia wszystkich bielików korzystających ze stawów.
Dla 60 z 64 bielików zgłoszenie z Siemienia jest pierwszym stwierdzeniem w POLRING po zaobrączkowaniu (w 59 przypadkach było to zgłoszenie zespołu): 26 to osobniki w 1 r.k., stwierdzone w roku zaobrączkowania, a 34 – osobniki w 2 r.k. i starsze. 50 osobników nie ma w POLRING żadnego stwierdzenia spoza Siemienia (stan na 22.11.2026 r.). Pierwsze stwierdzenie w POLRING nie oznacza pierwszej obserwacji ptaka w ogóle: brak stwierdzeń w bazie oznacza tylko, że nikt ich nie zgłosił.
Odległość od miejsca obrączkowania do Siemienia: mediana 49 km, średnia 76 km, największa 435 km. 51 osobników zaobrączkowano w promieniu 100 km, 8 w odległości 100–200 km, a 5 w odległości 200–500 km.

Odległość od miejsca obrączkowania do Siemienia, wszystkie gatunki (88 osobników). Przedziały jak w publicznym rejestrze odczytów.
Odległość w linii prostej nie opisuje trasy ani miejsc, w których ptak przebywał między zaobrączkowaniem a zgłoszeniem.
Między sezonami: 7 bielików zgłoszono w więcej niż jednym sezonie (6 w 2025 i 2026, 1 w 2024 i 2026); 6 zaobrączkowano w województwie lubelskim, 1 w mazowieckim, mediana odległości 32 km. W sezonie: 12 osobników ma co najmniej jedną przerwę 14 dni lub dłuższą między kolejnymi zgłoszeniami (łącznie 14 takich przerw).
Zespół nie zgłaszał każdego odczytu, dlatego przerwa w zgłoszeniach nie oznacza, że ptaka nie było na stawach, a czas przebywania jest niedoszacowany.
Nie stwierdzono zależności między wiekiem bielika przy pierwszym zgłoszeniu z Siemienia a odległością od miejsca obrączkowania (korelacja rang, n = 64).
Próba pochodzi z jednego miejsca i nie pozwala wnioskować o dyspersji młodych bielików w całej populacji.
Fenologia (terminy pojawiania się ptaków w sezonie) da się porównać tylko dla 2026 r., jedynego sezonu ze zgłoszeniami od lata. Pierwszy osobnik w 2 r.k. lub starszy został stwierdzony 30 lipca, pierwszy w 1 r.k. – 26 sierpnia. Mediana daty pierwszego stwierdzenia osobnika: 2 r.k. i starsze – 15 września, 1 r.k. – 24 września.

Daty zgłoszeń zespołu w 2026 r. według grup ptaków. Każda kropka to dzień ze zgłoszeniem.
To wynik jednego sezonu, bez testu statystycznego. Daty pierwszych zgłoszeń zależą też od czasu pracy kamery i czasu poświęconego na odczyty.
Rybitwy i mewy
Wszystkie zgłoszenia mew i rybitw pochodzą z 2026 r.: 24 osobniki, 30 zgłoszeń. Próby są małe, dlatego podajemy same liczby, bez testów.
Wiek jest znany dla 18 osobników zaobrączkowanych jako pisklęta: 8 rybitw rzecznych (od 1 do 13 r.k.) i 10 mew, w tym śmieszka (od 4 do 14 r.k.). Pozostałe 6 zaobrączkowano w wieku opisanym w POLRING jako: „po 2 kalendarzowym roku życia” (3 rybitwy rzeczne), „po 3 kalendarzowym roku życia” (rybitwa wielkodzioba) i „po 4 kalendarzowym roku życia” (2 mewy).
Rybitwy rzeczne (11) zaobrączkowano w województwie lubelskim, w odległości do ok. 30 km od Siemienia. Rybitwę wielkodziobą zaobrączkowano w 2018 r. w Szwecji (region Uppsala), w wieku „po 3 kalendarzowym roku życia”, 1045 km od Siemienia. Mewy i śmieszka: lubelskie 5, podkarpackie 3, mazowieckie 2, pomorskie 1, Czechy (Morawy Południowe, 534 km) 1. Mediana odległości: mewy białogłowe/romańskie 128 km, mewy srebrzyste/białogłowe 76 km.

Miejsca obrączkowania mew i rybitw zgłoszonych z Siemienia, koła na polach siatki ok. 50 × 50 km (nie miejsca kolonii); strzałka – rybitwa wielkodzioba ze Szwecji.
Dla 7 z 11 rybitw rzecznych i dla rybitwy wielkodziobej zgłoszenie z Siemienia jest pierwszym stwierdzeniem w POLRING po zaobrączkowaniu. Wśród mew i śmieszki tylko dla 1 z 12 osobników zgłoszenie z Siemienia jest pierwszym stwierdzeniem po zaobrączkowaniu; wszystkie 12 mają w POLRING stwierdzenia z innych miejsc.
Żaden osobnik nie został zgłoszony w więcej niż jednym sezonie; więcej niż jedno zgłoszenie mają 3 rybitwy rzeczne i śmieszka. Rybitwy zgłaszano od 25 lipca do 30 sierpnia 2026 r., mewy od 24 marca do 3 sierpnia (10 z 13 zgłoszeń w lipcu).
Zasady dla widzów transmisji
Obraz z kamery jest publiczny i odczyty obrączek przez widzów są cenne. Ten sam osobnik z tego samego dnia bywa jednak zgłaszany do Centrali kilka razy jako osobne stwierdzenia. Prosimy o sprawdzenie publicznego rejestru odczytów zespołu przed zgłoszeniem i o podanie źródła: „kamera internetowa Fundacji dla Przyrody, stawy w Siemieniu”. Zasady nie ograniczają nikomu prawa do zgłaszania obserwacji do Centrali.
Rejestr odczytów
Ładowanie rejestru odczytów…
Zgłoś odczyt obrączki
Wpisy z formularza przechowujemy 12 miesięcy. Dane kontaktowe wykorzystujemy tylko do odpowiedzi na zgłoszenie. Administratorem danych jest Fundacja dla Przyrody. Więcej w polityce prywatności.
Głosy ptaków – BirdNET-Go
wykryć głosu, 22.07–21.11.2026 (123 dni)
gatunki wskazane przez program
gatunków spełniających kryterium w całym okresie
- Wykrycie to 3-sekundowy fragment nagrania, któremu program przypisał gatunek; nie oznacza osobnika.
- Kryterium: najwyższy wynik pewności programu co najmniej 0,9 i co najmniej 20 wykryć w całym okresie 22.07–21.11.2026.
- Wynik pewności BirdNET to ocena modelu, a nie prawdopodobieństwo, że gatunek był obecny.
- Wskazań nie weryfikowano odsłuchem.
- Program najczęściej przypisywał wykrycia do: gęgawy, rybitwy rzecznej, czajki, kawki i gęsi białoczelnej; bielikowi przypisał 684 wykrycia.
Ograniczenia
Wskazania BirdNET-Go są automatyczne i nie zostały zweryfikowane odsłuchem; wśród rzadkich wskazań są oczywiste pomyłki. Nie traktujemy ich jako stwierdzeń gatunków. Liczba wykryć zależy od aktywności głosowej ptaków i odległości od mikrofonu, a nie tylko od ich liczebności.
Stanowisko
Pierwszą wersję stanowiska zespół Fundacji zamontował 23 sierpnia 2023 r. (data według metadanych zdjęć z montażu). Wieża z kamerą PTZ stanęła w stawie; sprzęt, panel fotowoltaiczny i akumulator dowieziono łodzią. Wieżę osłonięto siatką maskującą i trzciną. Transmisja była dostępna na kanale YouTube Fundacji w ramach projektu „Rzadkie i Ginące Gatunki Zwierząt Lubelszczyzny”.
30 października 2023 r., po spuszczeniu stawu, zespół dotarł do wieży po odsłoniętym dnie i poprawił maskowanie oraz mocowanie panelu.
W 2024 r. kamerę zasilał podstawowy zestaw fotowoltaiczny z akumulatorem. Przy krótkich dniach i zachmurzeniu energii nie wystarczało do ciągłej pracy, a brak telemetrii (zdalnego pomiaru stanu zasilania i urządzeń) utrudniał ustalenie, czy przerwa wynika z braku energii, łączności LTE czy awarii urządzenia. W październiku i listopadzie 2024 r. zespół zgłosił do Centrali odczyty obrączek 11 bielików; na nagraniach z tego okresu kamera zarejestrowała do 29 bielików jednocześnie.
Pod koniec 2025 r. stanowisko przebudowano ze środków przekazanych przez OX2: rozbudowano zasilanie fotowoltaiczne i magazyn energii, wdrożono telemetrię zasilania i stanu urządzeń, poprawiono łączność i zdalny dostęp, a kamerę połączono z serwerem obserwacji, archiwizacji i diagnostyki. Sezon 2026 był pierwszym sezonem po przebudowie.
Montaż 23.08.2023 (fot. Kamil Stepuch / Fundacja dla Przyrody), serwis 30.10.2023 i prace we wrześniu 2024 r. (fot. Michał Stepuch / Fundacja dla Przyrody). Kliknij, aby powiększyć.
Kamera PTZ
Archiwum nagrań (Frigate)
Zasilanie i telemetria
Transmisja
Mikrofon i BirdNET-Go
Partnerzy
Stanowisko działa w ramach projektu Fundacji dla Przyrody „Rzadkie i Ginące Gatunki Zwierząt Lubelszczyzny”.
OX2
LW Bogdanka
Gospodarstwo Rybackie Siemień
Zdjęcie w nagłówku: montaż stanowiska, widok z drona, 23 sierpnia 2023 r. Fot. Kamil Stepuch / Fundacja dla Przyrody.


















